Σχετικά Άρθρα
Τριπλή θανάσιμη παγίδα με τα ελληνικά Mirage στην Ουκρανία – Οικονομικός όλεθρος, αμυντικό κενό, πυρηνική εμπλοκή
SIPRI: Ρεκόρ δαπανών για εξοπλισμούς
Ξυπνώντας από έναν λήθαργο δεκαετιών, η Ευρώπη φαίνεται να επιστρέφει στις σκοτεινές μέρες του μιλιταρισμού που προηγήθηκαν των μεγάλων παγκόσμιων πολέμων. Σε αυτό το σκηνικό «γενικευμένης οσμής πολέμου», η Ελλάδα δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά πρωταγωνιστεί σε έναν εξοπλιστικό παροξυσμό που προκαλεί ίλιγγο.
Την ώρα που τα ελληνικά νοικοκυριά λυγίζουν υπό το βάρος της ακρίβειας και οι βασικές δημόσιες υποδομές καταρρέουν, η Ελλάδα «σπάει τα κοντέρ» με μια εξωπραγματική αύξηση 295% στις εισαγωγές όπλων. Πρόκειται για έναν αριθμό-σοκ που αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως ο «χρυσός πελάτης» των ξένων πολεμικών βιομηχανιών, στέλνοντας δισεκατομμύρια σε ΗΠΑ και Γαλλία, ενώ η εγχώρια παραγωγή παραμένει ανύπαρκτη.
Πίσω από τις φανφάρες περί «θωράκισης», κρύβεται η συστηματική υποθήκη του μέλλοντος των επόμενων γενεών. Με την Ευρώπη να εγκαταλείπει οριστικά την εποχή της «σιγουριάς», η Ελλάδα φαίνεται να βυθίζεται πρώτη σε έναν δαπανηρό μιλιταρισμό, μετατρέποντας τον εθνικό πλούτο σε σίδερα και πυραύλους, την ίδια στιγμή που η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται...
Το +295% της Ελλάδας προκαλεί ίλιγγο
Ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην άμυνα και την κοινωνική σταθερότητα, η Ελλάδα μοιάζει να έχει πατήσει... τέρμα το γκάζι. Η αύξηση του 295% στις εισαγωγές όπλων δεν είναι απλώς ένας στατιστικός δείκτης, αλλά μια δήλωση πλήρους αποτυχίας. Την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος αύξησης των εισαγωγών κινείται στο 143%, η Ελλάδα καταφέρνει να τρέχει με υπερδιπλάσια ταχύτητα.
Πώς μια χώρα που μόλις βγήκε από μια δεκαετή οικονομική περιπέτεια, επιλέγει να ηγηθεί μιας κούρσας εξοπλισμών; 
Η Ευρώπη ως ο νέος αμυντικός κινητήρας
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), η Ευρώπη δαπάνησε συνολικά 864 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα το 2025, οριακά πίσω από τα 954 δισεκατομμύρια δολάρια των ΗΠΑ.
Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία, το μερίδιο των ΗΠΑ στις παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες έχει παραμείνει στάσιμο ή ακόμη και μειωθεί, ενώ η Ευρώπη έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες αρκετές φορές. Για παράδειγμα, στα 954 δισεκατομμύρια δολάρια, οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ το 2025 ήταν 7,5% χαμηλότερες από ό,τι το 2024.
Επιπλέον, το μερίδιο των ΗΠΑ στις παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες μειώνεται σταθερά από το 2020 και υποχώρησε κατά 4,3 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2024 και 2025, αντανακλώντας τόσο μια ετήσια μείωση των δαπανών των ΗΠΑ όσο και εκτεταμένες αυξήσεις αλλού.
Από την άλλη πλευρά, οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης αυξήθηκαν κατά 14% σε σύγκριση με πέρυσι. Παρομοίως, σε σύγκριση με το 2016, ο αμυντικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά ένα πενιχρό 11%, ενώ την ίδια περίοδο, ο αμυντικός προϋπολογισμός της Ευρώπης αυξήθηκε κατά το τεράστιο ποσοστό του 102%. Αυτό το τεράστιο άλμα αύξησε επίσης το μερίδιο της Ευρώπης στις παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες. Ενώ οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν το 33% των παγκόσμιων αμυντικών δαπανών, το μερίδιο της Ευρώπης ανέρχεται πλέον στο 30%, οριακά πίσω από τις ΗΠΑ.
Η μαζική αύξηση των παγκόσμιων αμυντικών δαπανών, αναφέρει η έκθεση του SIPRI, «αντανακλά την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή, που σχετίζεται κυρίως με τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και την αβεβαιότητα σχετικά με τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας για τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ».
Επιπλέον, τα περισσότερα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ δαπανούν πλέον πάνω από το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. «Οι στρατιωτικές δαπάνες των 29 ευρωπαϊκών κρατών-μελών του ΝΑΤΟ ανήλθαν συνολικά σε 559 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία του SIPRI, 22 από αυτά τα κράτη-μέλη διέθεσαν 2,0% ή περισσότερο του ΑΕΠ τους σε στρατιωτικές δαπάνες το 2025 (τον στόχο δαπανών του ΝΑΤΟ που συμφωνήθηκε το 2014)», αναφέρει η έκθεση του SIPRI.
Επιπλέον, δύο ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δαπάνησαν περισσότερο από το 3,5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. Η Πολωνία είχε το υψηλότερο στρατιωτικό βάρος μεταξύ όλων των μελών του ΝΑΤΟ, διαθέτοντας το 4,5% του ΑΕΠ της στον στρατό το 2025. Η Λετονία είχε το επόμενο υψηλότερο ποσοστό, με 3,6%.
Στην κορυφή Ρωσία και Ουκρανία
Ωστόσο, όπως αναμενόταν, στην κορυφή της λίστας βρίσκονται η Ρωσία και η Ουκρανία, οι δύο χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο από τον Φεβρουάριο του 2022. Σύμφωνα με την έκθεση, η Ρωσία δαπάνησε το 7,5% του ΑΕΠ της, ενώ η Ουκρανία δαπάνησε το 40% του ΑΕΠ της, το υψηλότερο ποσοστό από οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο.
Τα ευρωπαϊκά κράτη σημείωσαν επίσης μερικές από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες μεταξύ 2024 και 2025:
- Βέλγιο: 59% (η υψηλότερη αύξηση παγκοσμίως)
- Ισπανία: 50%
- Νορβηγία: 49%
- Δανία: 46%
- Γερμανία / Σουηδία: 24%
- Πολωνία: 23%
- Ιταλία / Ουκρανία: 20%
- Ολλανδία: 14%
Εντός της Ευρώπης, η Γερμανία διαθέτει τον μεγαλύτερο αμυντικό προϋπολογισμό (114 δισ. δολάρια), καθιστώντας την τον τέταρτο μεγαλύτερο αμυντικό δαπανητή στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. Η Ινδία βρίσκεται στην πέμπτη θέση με 91,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτές οι πέντε χώρες μαζί αντιπροσωπεύουν το 58% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.
Εννέα από τους 20 κορυφαίους στις αμυντικές δαπάνες είναι ευρωπαϊκές χώρες. Παρά τον διπλασιασμό των δαπανών, η ικανότητα του αμυντικού-βιομηχανικού συμπλέγματος της Ευρώπης δεν έχει επεκταθεί ανάλογα, με αποτέλεσμα τα περισσότερα κράτη να εξαρτώνται από εισαγωγές όπλων.
Η Ευρώπη στην κορυφή
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων του SIPRI για την περίοδο 2021-2025, η Ευρώπη ξεπέρασε την Ασία και τη Μέση Ανατολή ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας όπλων.
Μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές όπλων σχεδόν τριπλασιάστηκαν, από 12% σε 33%, ως άμεσο αποτέλεσμα του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Η Ουκρανία είναι πλέον ο μεγαλύτερος εισαγωγέας όπλων στον κόσμο. Το μερίδιό της εκτοξεύτηκε από το 0,1% (2016-2020) στο 9,7% (2021-2025).
Παρομοίως, το μερίδιο της Πολωνίας αυξήθηκε κατά 852%. Οι εισαγωγές όπλων από τα 29 σημερινά ευρωπαϊκά κράτη του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν κατά 143% μεταξύ των περιόδων 2016–20 και 2021–25, με το 58% αυτών των εισαγωγών να προέρχεται από τις ΗΠΑ.
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το 2025 στη Χάγη, όλα τα κράτη-μέλη (εκτός της Ισπανίας) δεσμεύτηκαν σε έναν νέο στόχο επένδυσης του 5% του ετήσιου ΑΕΠ τους για την άμυνα και την ασφάλεια έως το 2035. Αυτή η πρωτοβουλία, γνωστή ως «Επενδυτικό Σχέδιο της Χάγης», αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας έναντι μακροπρόθεσμων απειλών.
Εκτός από την Ουκρανία και την Πολωνία, πέντε άλλες ευρωπαϊκές χώρες περιλαμβάνονται στη λίστα με τους 20 κορυφαίους εισαγωγείς όπλων παγκοσμίως: το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Νορβηγία.
Συγκεκριμένα:
- Το μερίδιο της Γερμανίας αυξήθηκε κατά 914%.
- Το μερίδιο της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 295%.
- Το μερίδιο της Δανίας αυξήθηκε κατά 348%.
- Το μερίδιο του Βελγίου αυξήθηκε κατά 1141%.
Η στροφή της Ευρώπης προς τον μιλιταρισμό μπορεί να έχει εκτεταμένες συνέπειες. Και οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι ήταν ουσιαστικά ευρωπαϊκοί πόλεμοι που παρέσυραν ολόκληρο τον πλανήτη. Η περίοδος από το 1945 έως το 2020, που δεν γνώρισε μεγάλο πόλεμο στην Ευρώπη, ήταν μια εξαίρεση για την ήπειρο που είναι γνωστή για τη βίαιη ιστορία της.
Τα δεδομένα του SIPRI υποδηλώνουν ότι η Ευρώπη, για άλλη μια φορά, κινείται επικίνδυνα προς τον μιλιταρισμό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών